Çocuklarda Covid-19

Koronavirus nedir?

Covid-19
koronavirus

Koronavirusler elektron mikroskobunda görülen dikensi çıkıntılarıyla taç’a (Corona) benzetildiğinden bu adla anılan bir RNA virusu çeşitidir.

En yaygın koronavirusler hangileridir?

İnsanlarda hastalık yapan dört koronavirus tipi; 229E, NL63, HKU1, OC43’tür ve oldukça yaygındırlar. Bu viruslar daha çok çocuklar ve gençlerde, kendi kendine geçen, hafif üst solunum yolu enfeksiyonları oluştururlar.

Bunlar dışında, daha tehlikeli, yeni koronavirusler varmıdır?

Son 20 yılda hayvan kaynaklı üç yeni koronavirus ortaya çıktı:

1. Şiddetli akut solunum sendromu koronavirüsü (SARS-CoV1)(2003),

2. Orta doğu Solunum sendromu koronavirüsü (MERS-CoV)(2012),

3. Yakın zamanda keşfedilen şiddetli akut solunum sendromu koronavirüsü 2(SARS-CoV2)(2019).

Daha çok tercih ettiği yaş gurubu hangisidir?

Yeni koronavirüslerin her yaştaki insana bulaşabilme yetenekleri olmakla birlikte, ağırlıklı olarak yaşlı ve altta yatan başka hastalıkları olan kimselerde daha ağır bir hastalık tablosu oluşturma potansiyelleri vardır. Çocukların asemptomatik olma veya hastalığı hafif-orta şiddette geçirme olasılığı daha yüksektir. Şimdiye kadar bu hastalığa bağlı çocuk kaybı çok nadirdir.

Çocuklarda ağır hastalık tablosu oluşmazmı?

Çocuklarda yakın zamanda, kritik hastalık tablosuyla sonuçlanan bir multisistem enflamatuar sendrom (MIS-C) tanımlanmıştır.

Çocuklarda risk faktörleri nelerdir?

Çocuklar arasında, bebeklerin, büyük çocuklara göre daha ağır hastalık riski (%10,6) taşıdığı görülmüştür. Bu oran diğer yaş gruplarında sırasıyla; 1-5 yaş %7,3, 6-10 yaş %4,2, 11-15 yaş %4,1 ve >16 yaş %3.0 olarak bulunmuştur.

Çalışmalar, şiddetli hastalık için risk faktörlerini <12 ay, immunyetmezlik, altta yatan akciğer hastalıkları (Astım, kronik obstrüktif akciğer hastalığı, akciğer transplantasyonu) ve solunum sistemini tutan diğer virus yada bakterilerle eş zamanlı enfeksiyon olarak tanımlamıştır.

Bulaşma şekli nasıldır?

Virus, enfekte kişi öksürdüğünde, hapşırdığında veya konuştuğunda oluşan solunum damlacıklarıyla etrafa yayılır. Etrafa yayılan damlacıkların solunmasıyla da hastalık kişiye bulaşmış olur. Solunum damlacıkları tipik olarak 1-2 metreden uzağa gidemez ve havada uzun süre asılı kalamaz. Virusun konuşlandığı eşyalara temas ve daha sonra gözlere, buruna veya ağza dokunarak da dolaylı olarak bulaşabilir. SARS-CoV-2, ayrıca kan, göz yaşı ve dışkı ile bulaşma potansiyeline sahiptir. Virusun pre-semptomatik veya asemptomatik bireylerden bulaşma olasılığı da belgelenmiştir.

Kuluçka süresi ne kadardır?

Ortalama kuluçka süresi yaklaşık 5 gündür (2-14) ve hastaların çoğu (%97.5) enfeksiyondan sonraki 11,5 gün içinde semptom geliştirir.

Çocuklarda hastalık ne kadar yaygındır?

Hane halkında çocukların enfekte olma olasılığının yetişkinlere göre çok daha düşük olduğu düşünülmektedir. Bu şekilde düşünülmesinin nedeni enfeksiyonu hafif veya asemptomatik geçiren ve bu nedenle test istemeyen veya tıbbi bakıma ihtiyaç duymayan çocuklardaki hastalığın yeterince tanınmaması olabilir. Yapılan çalışmalarda, 18 yaşın altındaki çocuklar, genellikle toplam COVID-19 vakalarının yaklaşık %1-2’sini oluşturmuştur.

Klinik bulgular nelerdir?

Yetişkinlerde ve çocuklarda bildirilen tüm vakaların %81’inde hafif hastalık, %14 ağır hastalık (örneğin dispne veya oksijen satürasyonu ≤%93) ve %5 kritik hastalık ortaya çıkar. Çocuklarda COVID-19’un en sık bildirilen semptomları yetişkinlerdekine benzerdir. COVID-19 kendini, ateş (%40-80), öksürük (%50-80), nefes darlığı (%13-30), boğaz ağrısı veya kızarıklığı (%5-50), kas ağrısı (%10-25), burun akıntısı/tıkanıklığı (%4-30) ve baş ağrısı (%3-28) ile gösterebilir. Karın ağrısı, bulantı/kusma ve ishal gibi gastrointestinal semptomlar çocuklarda daha az görülür (%5-10); bununla birlikte, bazı çocuklarda ilk veya tek şikayet nadiren gastrointestinal semptomlar olabilir. Koku ve tat kaybı semptomları ve tromboz Covid-19’lu çocuklarda henüz tanımlanmamıştır. Çocuklarda veziküler, makülopapüler, ürtikeriyal döküntüler, veya cilt nekrozu gibi döküntü şekilleri de görülebilir.

Laboratuar bulguları nelerdir?

Laboratuvar anormallikleri arasında lenfopeni, artmış laktat dehidrojenaz (LDH), artmış inflamatuar belirteçler, pıhtılaşma ve karaciğer enzimleri bulunabilir. Çocuklarda laboratuvar anormalliklerinin, yetişkinlere göre daha az yaygın olduğu bilinmektedir. Yetişkinlerde görülene benzer şekilde, çocuklardaki tipik göğüs BT bulguları olabilir.

Çocuklarda Covid-19 nasıl takip edilir?

Destekleyici bakım Covid-19’lu yetişkinler ve çocukların tedavilerinin esasını oluşturur. Hafif-orta şiddette semptomları olan çoğu çocuk evde bakılabilir. Daha ağır şiddetli hastalığı olan, solunum sıkıntısı, altta yatan başka hastalığı bulunan çocukların hastaneye yatırılması gerekebilir. Oksijen tedavisinden, invazif ventilasyon tedavisine kadar değişik derecede solunum desteği uygulanabilmektedir. Bakteriyel bir enfeksiyon kanıtı bulunmadıkça antibiyotik uygulanmasının tedavide yeri yoktur. Şu an için çocuklarda yeni koronavirus için etkinliği ve gerekliliği kanıtlanmış hiçbir tedavi ajanı yoktur. Yapılan aşı çalışmaları çocukları kapsamadığından, şimdilik etkili ve güvenli bir aşıdan da bahsetmek ne yazıkki mümkün değildir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.